ค้นหา

 

  


รายการ - วิทยุธรรมะ

สถานีวิทยุพระพุทธศาสนาแห่งชาติ


วิทยุแห่งความเป็นไท

 

 สถิติวันนี้ 36 คน
 สถิติเมื่อวาน 75 คน
 สถิติเดือนนี้ 1673 คน
สถิติปีนี้ 13140 คน
สถิติทั้งหมด 304559 คน
เริ่มเมื่อ 2007-06-11

 

ธรรมภาคปฏิบัติ

สมถกรรมฐานโดยย่อ
วิปัสสนากรรมฐานโดนย่อ
การปฏิบัติวิปสสนากรรมฐาน เบื้องต้น
 
 
 
วิปัสสนาภาวนา
วิปัสสนาภูมิ ๖

 

ขันธ์ ๕ คือ
-
รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ

 

อายตนะ
- อายตนะภายใน ๖ อายตนะภายนอก ๖

 

ธาตุ ๑๘ คือ
-
๑.จักขุธาตุ ๒.โสตธาตุ ๓.ฆานธาตุ
๔.ชิวหาธาตุ ๕.กายธาตุ ๖.มโนธาตุ
๗.รูปธาตุ ๘.สัททธาตุ ๙.คันธธาตุ
๑๐.รสธาตุ ๑๑.โผฏฐัพพธาตุ ๑๒.ธัมมธาตุ
๑๓.จักขุวิญญาณธาตุ ๑๔.โสตวิญญาณธาตุ ๑๕.ฆานวิญญาณธาตุ
๑๖.ชิวหาวิญญาณธาตุ ๑๗.กายวิญญาณธาตุ
๑๘.มโนวิญญาณธาตุ

 

อินทรีย์ ๒๒ คือ
-
๑.จักขุนทรีย์ ๒.โสตินทรีย์ ๓.ฆานินทรีย์
๔.ชิวหินทรีย์ ๕.กายินทรีย์
๖.มนินทรีย์
๗.อิตถินทรีย์ ๘.ปุริสินทรีย์ ๙.ชีวิตินทรีย์
๑๐.สุขินทรีย์ ๑๑.ทุกขินทรีย์ ๑๒.โสมนัสสินทรีย์
๑๓.โทมนัสสินทรีย์ ๑๔.อุเปกขินทรีย์ ๑๕.สัทธินทรีย์
๑๖.วิริยินทรีย์ ๑๗.สตินทรีย์ ๑๘.สมาธินทรีย์
๑๙.ปัญญินทรีย์ ๒๐.อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์ ๒๑.อัญญินทรีย์
๒๒.อัญญาตาวินทรีย์

 

อริยสัจ ๔   คือ
- ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

 

ปฏิจจสมุปบาท ๑๒ คือ
-
๑.อวิชชา ๒.สังขาร ๓.วิญญาณ
๔.นามรูป ๕.อายตนะ ๖.ผัสสะ
๗.เวทนา ๘.ตัณหา ๙.อุปาทาน
๑๐.ภพ ๑๑.ชาติ ๑๒.ชรา-มรณะ
 
 
องค์ธรรมของปฏิจจสมุปบาท ๑๒ ประการ คือประการแรกได้ตรัสถึงการเกิดขึ้นแห่งทุกข์(ทางใจ)ซึ่งเรียกว่า “สมุทยวาร” แปลว่า สายเกิด ประการที่สองได้ตรัสแสดงถึงการดับไปแห่งทุกข์ซึ่งเรียกว่า “นิโรธวาร” แปลว่า สายดับ ซึ่งมีอธิบายดังนี้

 

สมุทยวาร-สายเกิด

อวิชชา เป็นปัจจัยให้เกิด สังขาร
สังขาร เป็นปัจจัยให้เกิด วิญญาณ
วิญญาณ เป็นปัจจัยให้เกิด นามรูป
นามรูป เป็นปัจจัยให้เกิด สฬายตนะ
สฬายตนะ เป็นปัจจัยให้เกิด ผัสสะ
ผัสสะ เป็นปัจจัยให้เกิด เวทนา
เวทนา เป็นปัจจัยให้เกิด ตัณหา
ตัณหา เป็นปัจจัยให้เกิด อุปาทาน
อุปาทาน เป็นปัจจัยให้เกิด ภพ
๑๐ ภพ เป็นปัจจัยให้เกิด ชาติ
๑๑ ชาติ เป็นปัจจัยให้เกิด (๑๒) ชรา มรณะ และโสก
ปริเทว ทุกข โทมนัส อุปายาส
 
จะเห็นได้ชัดเจนว่าในสายเกิดนี้ เมื่อมีอวิชชาเพียงตัวเดียว การทำงานขององค์ธรรมทั้งหลายก็อิงอาศัยซึ่งกันและกันเป็นปัจจัย ให้เกิดขึ้นเป็นลำดับๆ จากผลของการวิเคราะห์วิจัยรวม ๑๒ ขั้น จนสุดท้าย จึงเป็นผลทำให้ทุกข์เกิดขึ้นได้

 

นิโรธวาร-สายดับ

เมื่อ อวิชชา ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ สังขาร ดับ
เมื่อ สังขาร ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ วิญญาณ ดับ
เมื่อ วิญญาณ ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ นามรูป ดับ
เมื่อ นามรูป ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ สฬายตนะ ดับ
เมื่อ สฬายตนะ ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ ผัสสะ ดับ
เมื่อ ผัสสะ ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ เวทนา ดับ
เมื่อ เวทนา ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ ตัณหา ดับ
เมื่อ ตัณหา ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ อุปาทาน ดับ
เมื่อ อุปาทาน ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ ภพ ดับ
๑๐ เมื่อ ภพ ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ ชาติ ดับ
๑๑ เมื่อ ชาติ ดับ ก็เป็นปัจจัยให้ (๑๒) ชรา มรณะ และโสก ดับ
ปริเทว ทุกข โทมนัส อุปายาส
 

ญาณ๑๖ 

นามรูปปริเฉทญาณ ญาณที่กำหนดรู้รูป รู้นาม ว่าอะไรเป็นรูป อะไรเป็นนาม
ปัจจยปริคคหญาณ ญาณที่กำหนดรู้ว่าอะไรเป็นเหตุเป็นปัจจัยของรูปนาม
สัมมสนญาณ ญาณที่กำหนดพิจารณาพระไตรลักษ์ของรูปนาม
อุทยัพพยญาณ ญาณที่รู้ความเกิดความดับของรูปนาม
ภังคญาณ ญาณที่รู้ความแตกดับไปของรูปนาม
ภยญาณ ญาณที่รู้รูปนามปรากฏเป็นของน่ากลัว
อาทีวนญาณ ญาณที่รู้รูปนามเป็นโทษ เป็นที่ตั้งแห่งกองทุกข์
นิพพิทาญาณ ญาณที่รู้ความเบื่อหน่ายในรูปนาม
มุญจิตุกัมยตาญาณ ญาณที่ใคร่จะหลุดพ้นไปจากรูปนาม
๑๐ ปฏิสังขาญาณ ญาณที่กลับพิจารณารูปนามโดยไตรลักษณ์อีก
๑๑ สังขารุเปกขาญาณ ญาณที่วางเฉยในสังขารรูปนาม
๑๒ อนุโลมญาณ
ญาณที่ปรารภสังขารรูปนามโดยกำหนดพิจารณาไตรลักษณ์
๑๓ โคตรภูญาณ ญาณที่พ้นจากโคตรรปุถุชนเข้าสู่โคตรอริยะ
๑๔ มัคคญาณ ญาณที่ตัดกิเลสเป็นสมุจเฉทปหาน
๑๕ ผลญาณ
ญาณที่มีพระนิพพานเป็นอารมณ์
๑๖ ปัจจเวกขณญาณ ญาณที่ย้อนกลับไปพิจารณามรรค ผล นิพพานที่ได้บรรลุแล้ว

 

 

วิปัสสนูปกิเลส ๑๐
โอภาส แสงสว่างที่เกิดขึ้นเพราะวิปัสสนา
ญาณ ความรู้ที่เกิดขึ้น เพราะวิปัสสนา
ปีติ ความที่ปีติเกิดขึ้นเพราะวิปัสสนา
ปัสสัทธิ ความสงบที่เกิดขึ้นเพราะวิปัสสนา
สุข ความสุขความสบายที่เกิดขึ้น
อธิโมกข์ ความศรัทธาเกิดขึ้นอย่างแรงกล้า
ปัคคาหะ ความพากเพียรขยันขันแข็งขึ้นมาอย่างผิดปกติ
อุปัฏฐานะ ความสติเกิดขึ้นอย่างว่องไวผิดปกติ
อุเบกขา ความวางเฉยในสังขารารมณ์ทั้งปวง ไม่ยินดียินร้ายอะไรทั้งสิ้น
๑๐ นิกันติ ความต้อง ความพอใจ ความติดใจ ในคุณทั้ง ๙ ประการนั้น

 

copyrights 2007 watprempracha.com all rights reserved. 
วัดเปรมประชา 73 ม.2 ต.บางพูน อ.เมือง จ.ปทุมธานี 12000 TEL :02-567-1666  FAX: 02-958-8077


Powered by AIWEB